کنفرانس آنلاین سالانهٔ ۲۰۲۵ فارو
کنفرانس آنلاین سالانهٔ ۲۰۲۵ فارو
به مناسبت روز جهانی حقوق بشر
“جهان و بحران حقوق بشردر افغانستان”
تاریخ برگزاری: یکشنبه ۷ دسمبر ۲۰۲۵
قطعنامه
کنفرانس روز جهانی حقوق بشر فدراسیون سازمانهای افغانهای مقیم اروپا (فارو)، با حضور سخنرانان ملی و بینالمللی و ارائهٔ تحلیلها و گزارشهای مستند، بهصورت مجازی برگزار گردید. شرکتکنندگان ضمن استقبال از ایجاد مکانیزم جدید حسابدهی و پیگیری موارد نقض حقوق بشر، جرایم جنگی و مستندسازی کامل این وقایع، نگرانیهای عمیق خود را نسبت به وضعیت وخیم و رو به افول حقوق بشر در افغانستان ابراز کردند.
گزارشها و مواضع ارائهشده توسط سخنرانان و کارشناسان بیانگر آن است که افغانستان همچنان یکی از آسیبپذیرترین مکانها برای حقوق بشر است. نقض سازمانیافتهٔ حقوق انسانی، اعمال محدودیتهای ساختاری علیه زنان و دختران، برخوردهای خشونتآمیز با شهروندان، تبعیض نظاممند و حذف آگاهانهٔ آزادیها به سطحی رسیده که آپارتاید جنسیتی سیستماتیک، سرکوب ساختاری و فرهنگزدایی هدفمند در ساختار نظام طالبانی به امر عادی تبدیل شده است.
اشتراککنندگان هشدار دادند که کاهش توجه جهانی به بحران حقوق بشر افغانستان و روند عادیسازی تعامل با طالبان میتواند به مشروعیتبخشی تدریجی تفکر طالبانی منجر شود؛ امری که خطر حذف کامل زنان و شهروندان منتقد از حیات عمومی را افزایش میدهد.
با تأکید بر اصول اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر، میثاقهای بینالمللی و سایر اسناد الزامآور، کنفرانس موارد زیر را مورد تأکید قرار میدهد:
موارد مورد نگرانی
تبعیض سیستماتیک علیه زنان و دختران از طریق منع آموزش، منع کار، حذف از عرصهٔ عمومی، پوشش اجباری و محرومیت از حقوق اساسی، که مصداق بارز آپارتاید جنسیتی است.
حذف آزادیهای مدنی و شهروندی با تفسیر محدودکنندهٔ امر بالمعروف و نهی از منکر و اعمال محدودیتهای ایدئولوژیک بر فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی که باعث تشدید اختناق و فقر درجامعه میشود.
محرومسازی کامل حق مشارکت سیاسی و حذف زنان از ساختار تصمیمگیری، که نقض حق اساسی مردم برای تعیین سرنوشت شان است.
محدودیت آزادی بیان و رسانهها، بازداشت خبرنگاران، سانسور محتوا و اعمال سیاست ارعاب که سبب فروپاشی جریان آزاد اطلاعات شده است.
تعقیب، بازداشت و قتل مخالفان، مدافعان حقوق بشر و کارمندان دولت پیشین وکوچ دادن اجباری دراقصی نقاط و توجه به اسناد ملکیت که بیانگر تداوم چرخهٔ خشونت و انکار عدالت است.
با وجود پیشرفتهای تحقیقی و مستندسازی در سطح بینالمللی، روند پاسخگویی و پیگیری جرایم همچنان با عمق فجایع همخوانی ندارد و نیازمند شتاب و حمایت جدیتر است.
خواستهها و توصیهها
کنفرانس از جامعهٔ جهانی، اتحادیه اروپا، دولتها، سازمان ملل متحد، یوناما و نهادهای حقوق بشری میخواهد:
آپارتاید جنسیتی در افغانستان رسماً بهعنوان یک وضعیت حقوقی تعریف و پیگیری گردد.
موضوع افغانستان در دستورکار فعال نهادهای بینالمللی باقی بماند تا از کاهش توجه سیاسی جلوگیری شود.
هرگونه اقدام برای عادیسازی و یا تعامل با رژیم طالبان بدون تضمین حقوق بشر، حقوق زنان و مشارکت فراگیر متوقف گردد.
اقدامات دادخواهانهٔ بینالمللی مانند روند ICC و ICJ حمایت عملی و دیپلماتیک شود و برای پاسخگویی عاملان نقض حقوق بشر اقدام مؤثر صورت گیرد.
سازوکارهای حمایتی برای مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران و شهروندان در معرض خطر تقویت شود و مسیرهای ویزای حفاظتی، انتقال اضطراری و اسکان فراهم گردد.
بازگشت زنان و دختران به نظام آموزشی با فشار منظم، هدفمند و مشروط دنبال شود. مکانیزم جدید پاسخدهی سازمان ملل با نهادهای مدنی و شبکههای تبعیدی از جمله فارو پیوند یابد تا بستر همکاری در تحقیقات، مستندسازی و دادخواهی تقویت شود
کنفرانس تاکید میکند که بیتفاوتی جهانی در برابر وضعیت کنونی افغانستان، بهمعنای مشارکت ناخواسته در تداوم رنج مردم و سرکوب در داخل کشور است. جهان بیشتر از هر زمان دیگر نیازمند اقدام عملی است، نه صرف ابراز نگرانی.
در پایان، این نشست بر همبستگی کامل با مردم افغانستان بهویژه زنان، دختران، مدافعان حقوق بشر و همهٔ قربانیان خشونت و تبعیض تأکید میکند و آنرا یگانه راه حل برای آینده می داند.
پایان قطعنامه